De 4 stappen uitgelegd.
Vol verbazing las ik zo’n 20 jaar geleden het boek ‘Geweldloze Communicatie’ van Marshall Rosenberg. Ik kon het niet geloven. Slechts 4 stappen en daarmee kon je de wereld veranderen? Wereldwijd wordt de methode Non Violent Communication (NVC) gebruikt om in onoplosbaar lijkende situaties vrede te brengen. En die 4 stappen van geweldloze of verbindende communicatie, zoals ik het ook vaak noem, deed ook iets met mij, mijn eigen situatie waar geweld misschien niet openlijk maar soms wel van binnen aanwezig was of meer subtiel werd geuit. Hier wilde ik meer van weten. Ik heb me er helemaal in verdiept. En zo ontstond mijn adviesbedrijf en heb ik al veel mensen geholpen met behulp van Geweldloze Communicatie.
Vier stappen! Echt waar? Zo weinig? Is dat echt alles? Ja echt dat is alles. Het model is simpel. Maar vergis je niet. Het toepassen van het model is lastig. In elk geval dat was het voor mij. Ik heb er lang over gedaan om deze 4 stappen in emotioneel lastige situaties toe te passen. En soms is het nog niet eenvoudig. Maar ik weet nu wel, als ik toch in een situatie terecht kom die anders verloopt dat ik zou willen waar de verwarring zit. De 4 stappen en de bijbehorende verwarringen zijn voor mij als een plattegrond van de communicatie. Ik weet waar ik zit en wat er gebeurt. Dat geeft mij veel innerlijke rust en heeft mijn stres gereduceerd tot een minimum. Nou wie wil dat nu niet.
Daarom leg ik in deze blog die vier stappen van Geweldloze Communicatie graag uit aan de hand van een alledaags voorbeeld.
Stap 1. Waarneming niet te verwarren met Oordeel
Om iets aan te kaarten vanuit Geweldloze Communicatie start ik een gesprek met een feitelijke waarneming. Een feitelijke waarneming is alles wat ik op een video zou kunnen zien en horen. Vaak begint de ellende in een gesprek al als ik in plaats van een waarneming een oordeel uitgespreek. Als iemand een oordeel hoort heeft hij of zij n.l. meteen de neiging zichzelf te gaan verdedigen. De communicatie stokt en ik kom terecht in een argumententenniswedstrijd.
Voorbeeld GC: “Ik zag dat je de andere kant op keek en hoorde je zeggen “Ja hoor daar gaan we weer.”
Voorbeeld oordeel: “Ik zag dat je mij niet aan wilde kijken en hoorde je een brutale opmerking maken.”
Stap 2: Gevoel niet te verwarren met semi-gevoel
Om verbinding te maken helpt het als ik weet hoe ik me van binnen voel. Dat te weten kan rust geven. Het uiten van mijn gevoel kan ervoor zorgen dat ik een ander beter begrijp waardoor ik verbinding voel. Ik deel wat er van binnen bij mij gebeurt. Echte gevoelens zijn: bang, verdrietig, energiek, kalm, vredig, gefrustreerd of blij. Verwar dit niet met een semi-gevoel. Een semi-gevoel is eigenlijk ook een oordeel naar de ander. Alleen begin ik de zin met ‘ik voel’. Ik voel me niet serieus genomen, ik voel me niet gezien of ik voel dat je mij niet serieus neemt. Ik zeg wel ik voel maar daarna komt een zin die de schuld bij de ander neerlegt. De ander zal zich willen verdedigen en de communicatie zal dan makkelijk stokken.
Voorbeeld GC: “Ik voel frustratie.”
Voorbeeld semi-gevoel: “Ik voel me niet serieus genomen door jou.”
Stap 3: Behoefte niet te verwarren met strategie.
Al mijn gevoelens worden veroorzaakt door vervulde of onvervulde behoeften. Behoeften zijn de reden dat ik iets ga doen of juist laten. Alles wat ik doe komt voort uit het willen vervullen van mijn behoeften. Behoeften zijn universeel en grote overkoepelende termen zoals: Vrijheid, autonomie, erbij horen, gehoord worden, creativiteit, etc. Is een behoefte onvervuld dan geeft mij dat gevoelens als treurig, triest, somber of kwaad. Is mijn behoefte vervuld dan voel ik me kalm, vredig, rustig, opgetogen of energiek.
Verwar behoeften niet met een strategie. Een strategie is slecht 1 manier om een behoefte te vervullen. Veel gedoe komt doordat ik me vasthoud aan die ene strategie die ik bedacht heb. Ik vergeet dan dat er wel 100 manieren zijn om mijn behoefte te vervullen. Als de ander niet mee wil in mijn strategie bijt ik me daarin vast. Soms kies ik, vanuit mijn verleden, ook wel eens hele vreemde strategieën om mijn behoefte te vervullen. In plaats van om hulp te vragen die ik nodig heb, ga ik zuchten of kritische opmerkingen maken naar de ander. Opmerkingen als “Jij snapt ook niks, zie je dat dan niet?” Niet echt een handige strategie om iemand in de stemming te brengen mij met plezier te willen helpen.
Voorbeeld GC: “Ik heb behoefte aan verbinding.”
Voorbeeld strategie: “Ik wil dat je nu meteen zegt wat er aan de hand is.”
Stap 4 Verzoek niet te verwarren met eis of hint.
Als ik helder heb wat mijn behoefte is kan ik een verzoek doen om die behoefte te vervullen. Het helpt enorm als mijn verzoek glashelder is zodat de ander precies weet wat ik graag wil en dat mijn verzoek positief geformuleerd is. Ik vraag dus om wat ik wel wil en niet om wat ik niet wil. Bij dat laatste is de kans namelijk groot dat de ander nog niet weet wat ik nodig heb. Ik zeg niet: “Wil je stoppen met dat getik” maar “Wil je rustig doen zodat ik me kan concentreren op mijn boek?” Eisen stellen geeft ook vaak verwijdering en opstandigheid bij de ander. De proef of iets een verzoek is of een eis is als de ander nee zegt op mijn verzoek. Wat is dan mijn reactie? Word ik boos en zeg, “Als je nu niet ophoudt hoepel je maar op!” Of ben ik nieuwsgierig naar wat maakt dat de ander nee zegt op mijn vriendelijke verzoek? Alles wat iemand doet doet hij of zij immers om een behoefte te vervullen. Wat zit er voor behoefte onder de nee van die ander?
Voorbeeld GC: Ben je bereid om mij uit te leggen wat maakte dat je dit zei? “Nee.” “O, wat maakt dat je nee zegt?”
Voorbeeld eis: Wil je vertellen waarom je dit zegt? “Nee.” “O, nou dat zegt ik ook niets meer tegen jou.”
Uit wetenschappelijk onderzoek van E de Croes (masterthesis Titel: Count to Ten: Self-Empathy and Nonviolent Communication in Conflicts, Tilburg University blijkt dat Geweldloze Communicatie:
- Zelfempathie op basis van GCmensen bewuster maakt van hun innerlijke staat.
- Deelnemers met GC‑zelfempathie vaker kozen voor coöperatieve conflictoplossing; controlegroep schoof het probleem eerder af.
- Emotionele intensiteit geneutraliseerd werd door zelfempathie.
Wil jij meer weten over de mogelijkheden van deze manier van communiceren? Plan een kennismakingsgesprek.
Voor meer informatie over mij klik hier Over mij
Voor informatie over klik hier Coaching
Voor trainingen Klik hier Agenda:
Voor teamcoaching klik hier: Organisaties