Inleiding In deze tijd van druk, afleiding en prestatiedrang is het niet altijd makkelijk om innerlijke rust te vinden. Hoe ga je om met zelfkritiek of kritiek van anderen? Hoe kun je leren meer zelfcompassie te hebben en wat liever te zijn voor jezelf? Kun je dat wel leren? En heeft Geweldloze Communicatie daar ook een aanpak voor?
Ik denk het wel. Ik heb zelf ervaren hoe ik van een zeer kritische persoon – en die kritiek richtte zich natuurlijk niet alleen op de ander, want heb je kritiek op een ander dan heb je automatisch ook heel veel kritiek op jezelf – dacht: nou ja, ik ben gewoon zo en daar kan ik niks aan doen. Maar toen ik G.C. leerde kennen, bleek dat ik er toch iets aan kon doen. Ik leerde wat zelfempathie is en op welke manier ik dat bij mezelf kon toepassen. Vijf stappen, meer had ik er niet voor nodig, en die vijf stappen vaak oefenen, dat wel.
De oefening
Stap 1 – Bewust worden van oordelen De eerste stap in deze oefening was om me bewust te worden van al mijn oordelen. Over mezelf of over de ander. Ik schreef ze op of sprak ze uit. Dat waren dan dingen als: “Sufferd, ben je dat nu alweer vergeten? Hoe heb je zo’n stomme opmerking kunnen maken? Ach, ben je nu weer uitgevallen tegen je kind, wat ben je toch voor moeder? Nou, die deelnemers reageerden alleen maar kritisch op jouw inbreng, je hoort er gewoon niet bij, ga er maar niet meer heen.” En zo waren er vaak nog heel wat meer gedachten die door mijn hoofd spookten.
Stap 2 – Terug naar de feitelijke gebeurtenis Bij de tweede stap probeerde ik mezelf te kalmeren door eerst maar eens even naar de feitelijke gebeurtenis te gaan. Alleen de feiten, geen oordelen of gedachten of analyses van mij er bij. Dat werd dan zoiets als: “Ik riep naar mijn kind: ‘Hou nu eens op.’ Ik had een inbreng in de vergadering waarop niet werd gereageerd door de andere deelnemers. Ik was niet naar de afspraak met Jan gegaan.” Dat maakte mij al wat rustiger. Ik klopte het voorval niet meer in mezelf op tot enorme proporties.
Stap 3 – Gevoelens erkennen De derde stap was te onderzoeken hoe ik me nu feitelijk voelde van binnen als ik terugdacht aan die situatie. Ik voelde me bijvoorbeeld eenzaam, verdrietig, gestrest, angstig, verloren, etc. Kwam ik er niet goed uit dan pakte ik mijn lijst met gevoelens er bij. Het erkennen van dat gevoel hielp me in verbinding te komen met wat er van binnen bij mij speelde. Ook dat bracht mildheid van binnen bij mij.
Stap 4 – Ontdekken welke behoefte onder het gevoel ligt De vierde stap was voor mij altijd een hele belangrijke: ontdekken waar dat gevoel precies door veroorzaakt werd. Niet door iets van buiten, maar door dat wat juist van binnen bij mij zo belangrijk lijkt te zijn. Mijn waarden in mijn leven: efficiëntie, respect, warmte, empathie, vriendelijkheid, en gehoord worden? Ik noem er maar een paar die voor mij in de beschreven situaties een belangrijke rol speelden. Ik bedacht hoe belangrijk deze zaken voor mij zijn. Hoe ik deze waarden echt wil vervullen in mijn leven. Hoe ik dit wil toepassen naar mezelf en naar anderen. Dat ik dit niet los hoef te laten als de omstandigheden lastig zijn. Ik probeerde me te herinneren op welke momenten die waarden wel aanwezig waren in mijn leven. Hoe blij mij dat maakte.
Stap 5 – Een mild verzoek aan jezelf En toen volgde de laatste stap. Wat ging ik nu doen om deze waarde toch weer een plek te geven in mijn leven, hoe deze meer te vervullen dan op dit moment het geval was? Vaak kwam er dan wel een plannetje in mij op. Mijn dochter laten weten dat mijn geschreeuw voortkwam uit stress bij mij en dat ik van haar hield. De deelnemers in de vergadering de volgende keer vragen: “Zou iemand een reactie willen geven op mijn inbreng? Vinden jullie mijn opmerking zinvol? Waarom? En zo niet, waarom niet?” Vertellen aan Jan dat ik de afspraak was vergeten en dat ik graag zorgvuldig wil zijn en probeer in het vervolg mijn agenda beter bij te houden.
Tot slot
Marshall Rosenberg zegt: “Zelfempathie is de eerste stap naar vrede.” Dus het begint bij mezelf. Want als ik niet verbonden ben met wat er in mij leeft, kan ik me ook moeilijk verbinden met de ander.
Veel succes met de stappen. Mocht je hulp willen om dit toe te leren passen en meer leren over Geweldloze Communicatie: Neem Contact op voor een kennismakingsgesprek of Coaching. Schrijf je in voor de Tweedaagse om alles te leren over zelfempathie, eerlijk uiten en empathisch luisteren. Het zal je leven meer vrede en rust brengen.