Moeite met feedback geven
Ik heb vaak moeite met feedback geven. Ik vind het spannend om tegen iemand te zeggen dat iets wat hij of zij doet voor mij vervelend is. Ik ben bang voor een boze of vervelende reactie. Ik ben bang dat ik gedoe krijg. Ik moest van mezelf assertief zijn: eerlijk zeggen wat ik van iets vond. Maar ja, makkelijker gezegd dan gedaan.
Via een cursus in het verleden leerde ik dat ik een ik‑boodschap kon geven. Ik probeerde dat wel: “Ik vind het heel vervelend dat je dat doet, wil je daarmee ophouden?” Het bracht niet wat ik ervan gehoopt had.
De ik‑omdat‑jij boodschap
Maar toen ik in aanraking kwam met Geweldloze Communicatie (G.C.) begreep ik dat de ik‑boodschappen die ik gaf heel makkelijk als een beschuldiging konden worden opgevat. En als mensen een beschuldiging horen, gaan ze makkelijk in verzet en krijg je juist het gedoe dat je niet wilt. Op mijn ik‑boodschap zou dan een reactie kunnen zijn ter verdediging van iemand die denkt dat ik mijn opmerking als een beschuldiging bedoel: “O, ja vind jij mij vervelend? Nou, jammer dan, dan kijk je maar een andere kant op.”
Omdat de ander zich gaat verdedigen, weet ik: hij of zij voelt mijn opmerking niet als een opkomen voor mezelf, maar als een beschuldiging.
Ik noem dat nu ook wel de ik‑omdat‑jij boodschap. Ik vind iets of ik voel iets omdat jij iets doet of zegt. Hoe ik me nu voel komt door jou.
De ik‑omdat‑ik boodschap
G.C. gaat over verbinding. Zo communiceren dat je zoveel mogelijk kans hebt om met jezelf en de ander in verbinding te blijven. Om eerlijk te uiten wat een situatie met jou doet, gebruikt G.C. de ik‑omdat‑ik boodschap. Een groot verschil met de ik‑omdat‑jij boodschap.
Voorbeeld
Iemand zit in een overleg en twee keer wil ik iets zeggen, en een ander lid van de vergadering begint ook te praten. Dit is de feitelijke situatie.
Mijn gedachten en mijn mening zijn anders. Ik denk misschien bij mezelf: “Wow, die luistert ook helemaal niet. Zij praat elke keer door me heen en die voorzitter zegt er niks van. Het lijkt wel of mijn mening niet belangrijk is.” En zo tollen mijn gedachten over de situatie.
Het is duidelijk: het feit dat die ander begint met praten terwijl ik aan het praten ben en doorpraat, geeft bij mij een ongemakkelijk gevoel. En een ongemakkelijk gevoel ontstaat, zo weten we vanuit G.C., wanneer belangrijke behoeften onvervuld zijn. In dit geval zou dat de behoefte aan bijdragen kunnen zijn. Ik wil ook graag een bijdrage leveren aan de inhoud van de vergadering. Het zou ook de behoefte gelijkwaardigheid kunnen zijn. Voor mij is de inbreng van iedereen even belangrijk en alle ideeën moeten dan gehoord worden. Het kan ook zijn dat ik gehoord wil worden. Dan is die behoefte in de knel bij deze situatie.
Ik kies nu even voor die laatste behoefte. Een ik‑omdat‑ik boodschap zou dan als volgt kunnen klinken:
“Ik probeerde twee keer een inbreng te hebben in de vergadering. Twee keer nam jij het woord en stopte ik met praten. Ik voel me ongemakkelijk. Voor mij is gehoord worden belangrijk.” En na dat geuit te hebben kan ik een helder verzoek formuleren. Een verzoek waarin ik glashelder verwoord wat ik wél wil. Hier zou ik bijvoorbeeld kunnen vragen: “Ben je bereid om te luisteren naar mijn inbreng?”
Het schema van een ik‑omdat‑ik boodschap
Waarneming: Ik geef aan wat er feitelijk gebeurt, zonder oordeel of eigen gedachten erin mee te nemen. Gevoel: Ik geef aan welk gevoel ik heb. Behoefte: Ik geef aan welke behoefte in deze voor mij heel belangrijk en waardevol is. Verzoek: Ik doe een helder, positief verzoek over wat ik wél wil.
Ten slotte
Ik let altijd goed op de punten in een ik‑omdat‑ik verzoek. Ik probeer het woord omdat te vermijden. Dus na mijn gevoel een punt en na mijn behoefte een punt. Anders heb ik toch weer snel de neiging om er een beschuldiging van te maken.
Dus vind jij feedback geven ook lastig? Probeer het eens op deze manier. Niet eenvoudig: je hebt de woorden voor gevoelens en behoeften wel nodig, en die bedenk je in een emotionele setting vaak niet zo makkelijk. Probeer dan na een situatie die anders ging dan je had gewild en waarbij je dat niet meteen hebt aangegeven, met behulp van dit schema eens een ik‑omdat‑ik boodschap te bedenken. Hoe vaker je ermee oefent, hoe makkelijker het gaat op het moment dat je het nodig hebt.
Meer weten?De dubbele ik-boodschap
Meer weten of in een training hiermee oefenen, of je team hiermee aan de slag willen laten gaan? Neem contact op.Contact
