Zelfempathie, van jezelf houden. Voor mij was dat best lastig. Ik vond vaak dat ik dom deed. Als ik een fout had gemaakt, ook al was het een kleintje, kon ik daar last van hebben. En als ik mezelf dan innerlijk ook nog op de kop gaf, werd het foutje in mijn beleving een steeds grotere fout. Als ik dan zo negatief over mezelf dacht, werd ik niet echt een aangenamer persoon voor mijn omgeving. Ik voelde me somber, chagrijnig of alleen.
Marshall Rosenberg zegt: “De eerste stap naar vrede is zelf-empathie.” En ik zeg er vaak achteraan: “Dat klinkt misschien als geitenwollen sokken, maar dat is het niet.” Innerlijke vrede heb je nodig om ook vrede met je omgeving te ervaren. Ga maar na: als je jezelf oordeelt om elke fout, vergissing of vergeetachtigheid die je hebt gemaakt, dan zul je de ander die zoiets overkomt ten diepste ook wel oordelen over zulke fouten of foutjes.
Door Geweldloze Communicatie leerde ik om na een ‘fout’ mild naar mezelf te kijken. Een voorbeeld. Mijn dochter speelt met de bal in de kamer. Ik waarschuw: “Niet met een bal in de kamer, straks gaan er dingen stuk.” Mijn dochter gaat toch door en ja hoor, die leuke vaas die ik van mijn vriendin had gekregen op mijn verjaardag klettert op de grond en ligt in drie stukken. Mijn dochter kijkt me angstig aan en ik schreeuw: “Naar boven jij, sukkel, ik had je nog zo gewaarschuwd. Nou zie je wat er gebeurt als je niet naar me luistert. Ik ben er goed zat van, jij ook altijd met je vervelende gedoe. Je doet het erom hè? Niet luisteren en dan zo schuldbewust kijken, maar nu ben je te laat.”
Als de gemoederen weer wat bedaard zijn, denk ik na over wat ik toch allemaal gezegd heb. Waarom ging ik zo tekeer? Dat was toch niet nodig? Het was maar een vaasje. Hoe zou mijn dochter zich voelen? Had ik nu niet wat rustiger kunnen reageren? Het kan dan twee kanten opgaan.Snelle oefening voor innerlijke rust
- Ik ga mezelf beschuldigen en maak het erger. “Nou, nou, en jij geeft trainingen Geweldloze Communicatie en nu ben je zo uit je slof geschoten? En jij geeft trainingen aan leerkrachten over hoe om te gaan met lastig gedrag van leerlingen en zelf heb je je niet in de hand?” Ik ga mezelf steeds ellendiger voelen.
- De andere weg is de weg van de giraffe, de weg van de milde ogen en oren naar mezelf.
a. De waarneming Nou Elly, je dochter speelde met de bal in de kamer en de vaas viel kapot op de grond. Ik beschrijf de situatie vanuit de feitelijke waarneming en laat alle oordelen, gedachten en interpretaties eruit. Dat maakt mij al rustiger.
b. Gevoelens Dan bedenk ik hoe ik me voel: verdrietig en wat opgelaten.
c. Behoeften Ik bedenk welke onvervulde behoeften deze gevoelens veroorzaken. Voor mij zijn dat ‘rekening houden met elkaar’ en zorg of respect voor spullen. Het gaat voor mij hier ten opzichte van mijn dochter vooral om ‘rekening houden met elkaar’. Ik bedenk dat dit een belangrijke behoefte is voor mij en dat die behoefte oké is, dat die er mag zijn. Omdat ik door het erkennen van mijn behoefte weer rust ervaar, weer verbinding voel met mijn eigen binnenkant, komt er ruimte voor de volgende stap.
d. Het verzoek Wat ik ga ondernemen om mijzelf weer met mijn dochter te verbinden. Zij zit nog steeds boven. Ik besluit naar haar toe te gaan en te delen wat ik heb ontdekt over mezelf. En ik ga zeggen dat rekening houden met elkaar voor mij belangrijk is als we samen in een huis wonen. En dan vraag ik haar of ze in het vervolg met de bal in de tuin of in de garage wil spelen.
Ik loop naar boven. Mijn dochter zit met betraande ogen op haar bed. Ze kijkt me aan en ik zeg wat ik bedacht heb te zeggen. Ze zegt: “Ja mam, en ik vind het echt jammer dat dat vaasje stuk is, want je hebt het van Miriam gekregen hè?” Ik knik. “Zullen we vragen of papa het nog kan lijmen?” Ik geef haar een knuffel en ben blij dat ik niet boos ben gebleven.
Dit is een eenvoudig voorbeeld over een niet zo heel groot issue. Maar begin maar met oefenen bij kleine irritaties van en over jezelf. Een vergeten afspraak, een fout in je agenda, een stom grapje dat helemaal verkeerd valt, ergens te laat aankomen, heel erg under- of overdressed naar een feestje, een appje per ongeluk naar de verkeerde persoon. Er zijn zoveel situaties waarbij je ‘jezelf wel voor je kop kunt slaan’ of de neiging hebt ‘sorry’ te zeggen over iets wat je gedaan hebt. Allemaal situaties waarbij je de zelfempathie kunt oefenen door de stappen 2a – d uit te proberen.
Heerlijk! Mij heeft dat veel innerlijke rust gebracht. Ik hoop dat dat bij jou ook zo zal zijn. Veel succes.
Wil je hier meer over leren? Schrijf je in voor mijn tweedaagse. Wil je met mij hierover doorpraten omdat je ondersteuning zoekt? Vraag een kennismakingsgesprek aan. Contact